Aardappelziekte (Phytophthora) voorkomen
Phytophthora vernietigt elk jaar duizenden moestuinen. In het vochtige Belgische klimaat is preventie essentieel.
Wat is Phytophthora?
Phytophthora infestans is een schimmelachtig organisme dat tomaten en aardappelen aanvalt. Het verspreid zich razendsnel bij vochtig, warm weer (15-25°C + hoge luchtvochtigheid) — precies het typische Belgische zomerweer.
Herkenning
Op tomaten: Bruine vlekken op bladeren die snel uitbreiden. Grijzig-wit schimmelpluis aan de onderzijde. Bruine vlekken op vruchten. De plant sterft in dagen af.
Op aardappelen: Bruine vlekken op het loof, witte schimmelrand bij vochtig weer. De knollen worden bruin en rot van binnenuit.
Preventie: de 7 regels
1. Overkapping of serre: De effectiefste maatregel. Regen op het blad is de grootste verspreider. Een simpele regenkap boven tomaten maakt al een enorm verschil.
2. Luchtcirculatie: Dief je tomaten en verwijder onderste bladeren. Hoe luchtiger de plant, hoe sneller het blad droogt.
3. Giet aan de voet: Nooit over het blad gieten. Gebruik een gieter zonder broes of druppelirrigatie.
4. Vruchtwisseling: Geen tomaten of aardappelen op dezelfde plek binnen 3-4 jaar.
5. Resistente rassen: 'Crimson Crush', 'Mountain Magic' en 'Ferline' zijn tomatenrassen met verhoogde resistentie.
6. Vroeg planten: Hoe eerder je tomaten vrucht dragen, hoe meer je oogst voor Phytophthora toeslaat (meestal augustus).
7. Aardappelen aanaarden: Hoog aanaarden beschermt knollen tegen sporen die van het loof afspoelen.
Biologische bestrijding
Bordeauxse pap (kopersulfaat): Preventief sprayen elke 10-14 dagen bij risicoweer. Toegelaten in biologische teelt maar niet onbeperkt — koper accumuleert in de bodem.
Lecithine-spray: Milder alternatief. Wekelijks sprayen bij risico.
Natriumbicarbonaat: 5g per liter water + druppel zeep. Preventief sprayen om de week.
Als het te laat is
Zodra je Phytophthora ziet: verwijder aangetaste delen onmiddellijk. Bij ernstige besmetting: oogst wat je kunt en verwijder de plant volledig. Gooi aangetast materiaal bij het huisvuil — NIET op de composthoop.
Belgische tip
Het KMI en het PCA (Provinciaal Centrum voor de Landbouw) publiceren Phytophthora-waarschuwingen tijdens het seizoen. Bij code oranje of rood is preventief sprayen aangeraden. Check hun websites in juni-september.